HTS Kayıtları Nedir? BTK İletişim Tespiti ve Bilirkişi Analizi Rehberi
HTS kayıtları, ceza ve hukuk yargılamalarında en sık başvurulan dijital delil türlerinden biridir. Peki bu kayıtlar tam olarak nedir, hangi bilgileri içerir, nasıl elde edilir ve bilirkişiler tarafından nasıl analiz edilir? Bu kapsamlı rehber, HTS kayıtları hakkında bilmeniz gereken her şeyi tek bir yerde topluyor.
Historical Traffic Search — Geçmişe Yönelik İletişim Trafiği
CMK m.135, 5651 ve 5809 sayılı kanunlar
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK)
58.15 — Adli İletişim Tespiti (HTS)
HTS Nedir? Açılımı ve Tanımı
HTS, İngilizce “Historical Traffic Search” kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır. Türkçeye “Geçmişe Yönelik İletişim Trafiği” veya “İletişim Tespiti Kayıtları” olarak çevrilir. Bu kayıtlar, GSM operatörlerinin abonelerine ait iletişim trafiğini belirli bir süre boyunca saklamasıyla oluşur.
HTS kayıtlarının yasal dayanağı 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun ve 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu‘na dayanır. Operatörler (Turkcell, Vodafone, Türk Telekom), abonelerinin iletişim trafik bilgilerini yasanın öngördüğü süre boyunca (genellikle 2 yıl) saklamak zorundadır.
Bu kayıtlar, mahkeme veya savcılık kararıyla Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) aracılığıyla yargı mercilerinin kullanımına sunulur. Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) madde 135 uyarınca bu kayıtlar soruşturma ve kovuşturma aşamalarında talep edilebilir.
HTS kayıtları iletişimin içeriğini (görüşmenin ne hakkında olduğu, ne konuşulduğu) kapsamaz. Sadece iletişimin gerçekleştiğine dair üst veriler (kim kimi aradı, ne zaman, ne kadar süreyle, hangi baz istasyonundan) bulunur. Görüşme içeriklerinin elde edilmesi için ayrı bir hâkim kararıyla iletişimin dinlenmesi tedbiri alınması gerekir. Bu ayrım, kişi haklarının korunması açısından kritik öneme sahiptir.
HTS Kayıtlarında Hangi Bilgiler Bulunur?
HTS dosyaları, abonenin tüm iletişim hareketlerinin teknik kayıtlarını içerir. Bu kayıtlar genellikle birkaç ana kategoriye ayrılır:
1. Ses Görüşmesi (Arama / Aranma) Bilgileri
- Arayan numara (Caller ID)
- Aranan numara (Called ID)
- Görüşmenin başlangıç tarihi ve saati
- Görüşmenin süresi (saniye cinsinden)
- Bağlanılan baz istasyonu kodu (CellID, LAC)
- Baz istasyonunun coğrafi koordinatları (enlem, boylam)
2. Mesaj (SMS / MMS) Bilgileri
- Gönderen ve alıcı numaralar
- Mesajın gönderim tarihi ve saati
- Mesajı gönderen veya alan abonenin baz istasyonu bilgisi
- Mesaj türü: SMS, MMS, kısa mesaj servisi vb.
3. İnternet (GPRS / 3G / 4G / 5G) Bilgileri
- Bağlantı zamanı ve süresi
- Atanan IP adresi (özel IP veya genel IP)
- Aktarılan veri miktarı (yüklenen / indirilen byte)
- Bağlantı sırasındaki baz istasyonu
- Hedef IP ve port bilgileri (CGNAT analizi için kritik)
4. Cihaz Bilgileri
- IMEI numarası: Cihazın benzersiz seri numarası (15 haneli)
- IMSI numarası: SIM kartın benzersiz numarası
- Cihaz değişikliği yapıldıysa farklı IMEI’ler aynı SIM’de görünebilir
- SIM değişikliği yapıldıysa farklı IMSI’ler aynı IMEI’de görünebilir
Tüm bu bilgiler birlikte değerlendirildiğinde, bir abonenin belirli bir zaman aralığında nerede olduğu, kimle görüştüğü ve hangi cihazı kullandığı gibi sorulara yanıt bulunabilir. Her bir kayıt başlı başına önemsiz görünebilir, ama binlerce kayıt birlikte değerlendirildiğinde anlamlı örüntüler ortaya çıkar.
HTS Kayıtları Nasıl Elde Edilir? Yasal Süreç
HTS kayıtlarının elde edilmesi, Türk hukuk sisteminde sıkı kurallara bağlanmıştır. Kişi mahremiyetinin ve haberleşme özgürlüğünün korunması esas alınarak, bu kayıtlara ulaşılması yalnızca yargı kararı ile mümkündür. Süreç şu şekilde işler:
- Talep: Cumhuriyet savcısı, soruşturma kapsamında HTS kayıtlarına ihtiyaç duyduğunda mahkemeden bunu talep eder. Talepte hangi numaranın, hangi tarih aralığındaki kayıtlarının istendiği belirtilir.
- Hâkim Kararı: Sulh Ceza Hâkimliği veya yetkili mahkeme, gerekçeli bir kararla tedbiri verir. Karar, orantılılık ve gereklilik ilkelerine uygun olmalıdır.
- BTK’ya İletim: Karar, BTK’ya iletilir. BTK, talebin yasal usule uygun olup olmadığını kontrol eder.
- Operatörden Veri Çekimi: BTK, ilgili operatörden talep edilen abonenin belirtilen tarih aralığındaki kayıtlarını çeker.
- Dosyaya Eklenir: Kayıtlar, genellikle Excel (.xlsx) formatında, “İletişimin Tespiti” başlığıyla mahkemeye veya savcılığa iletilir.
- Bilirkişi İncelemesi: Kayıtların analizi gerekiyorsa, dosya Adalet Bakanlığı Bilirkişilik listesinde 58.15 kodu altında “Adli İletişim Tespiti (HTS)” uzmanlık alanında kayıtlı bir bilirkişiye gönderilir.
HTS kayıtlarının yasadışı yollarla elde edilmesi (örneğin operatör çalışanlarının yetkisiz sızdırması) haberleşme özgürlüğüne karşı suç niteliğindedir ve TCK kapsamında cezalandırılır. Ayrıca yasadışı yolla elde edilmiş kayıtlar mahkeme tarafından delil olarak kabul edilmez. Bu nedenle analizlerim.com platformuna yüklenen tüm kayıtların yasal yollarla elde edilmiş olması zorunludur.
HTS Dosyalarının Formatı ve Yapısı
BTK’nın gönderdiği HTS dosyaları genellikle “İletişimin Tespiti” başlıklı Excel dosyalarıdır. Tek bir abonenin kaydı bile binlerce, on binlerce, hatta yüz binlerce satır içerebilir. Bu dosyalarda şu bölümler bulunur:
| Bölüm | İçeriği | Kullanım Alanı |
|---|---|---|
| GSM Görüşme | Arama, aranma, SMS gönderme/alma kayıtları | Birliktelik analizi, ortak iletişim |
| INTERNET BAĞLANTI (GPRS) | İnternet kullanımı, atanan IP’ler, veri miktarı | CGNAT çapraz karşılaştırma |
| MESAJ | SMS ve MMS detayları | Gece iletişim örüntüleri (aile hukuku) |
| STH | Servis Trafiği (özel servis numaraları, vb.) | Operatör-abone arası servis kullanımı |
Birden fazla şüphelinin veya tarafın HTS kayıtları söz konusu olduğunda, her biri için ayrı dosya gelir. Bu durumda bilirkişinin bu dosyaları çapraz olarak karşılaştırması gerekir — örneğin iki kişi aynı saatte aynı baz istasyonunda mıydı? Aynı IMEI’yi farklı SIM kartlarla mı kullandılar? Bu tür sorular, ancak otomatik analiz araçlarıyla makul süre içinde yanıtlanabilir.
HTS Analizi Nasıl Yapılır? Temel Yöntemler
HTS analizi, dosyada beklenen bilgilere göre farklı yöntemlerle yapılır. Mahkeme ara kararındaki sorular, hangi analiz yönteminin uygulanacağını belirler. En yaygın analiz türleri şunlardır:
Birliktelik Analizi
İki veya daha fazla şüphelinin aynı zamanda aynı baz istasyonunda bulunup bulunmadığının tespit edilmesidir. Birbirini tanımadığını iddia eden iki kişi, defalarca aynı baz istasyonunda aynı saatlerde sinyal almışsa, bu durum iddianın aksine bir gösterge oluşturabilir. Birliktelik analizi özellikle organize suç örgütü, uyuşturucu kaçakçılığı, cinsel saldırı ve nitelikli yağma gibi davalarda kritik öneme sahiptir.
Olay Yeri Baz Analizi
Bir suçun işlendiği yerin koordinatları biliniyorsa, şüphelinin o tarih ve saatte olay yerine yakın bir baz istasyonundan sinyal alıp almadığı incelenir. Bu, klasik “olay yerinde miydi?” sorusunun teknik cevabıdır. Olay yerinin etrafında belirli bir yarıçap (genellikle 250-500 metre) içinde kalan baz istasyonları haritada işaretlenir ve şüphelinin bu bazlardan sinyal alıp almadığı raporlanır.
Ortak İletişim Tespiti
Şüphelilerin ortak çevresi varsa — yani aynı üçüncü kişilerle iletişim kuruyorlarsa — bu örüntü de tespit edilebilir. Suç örgütü davalarında ve çete suçlarında bu analiz, taraflar arasındaki dolaylı bağı ortaya koymak için kullanılır.
IMEI Kronolojisi (Cihaz Değişim Takibi)
Bir cihazın hangi tarihlerde, hangi numaralarla ve hangi bölgelerde kullanıldığının izi sürülebilir. Bir cihaz farklı SIM’lerle kullanılmışsa veya bir kişinin birden fazla cihazı varsa bu kronolojiden anlaşılır. Cihaz hırsızlığı, kimlik gizleme, ankesörlü telefon kullanımı gibi konularda IMEI kronolojisi belirleyicidir.
Saatlik / Günlük Dağılım
Abonenin iletişim yoğunluğunun saat ve gün bazında dağılımı çıkarılır. Olağandışı zamanlarda yoğunlaşan iletişimler (örneğin gece 03:00’te yoğun arama trafiği) dikkat çekici bulgular olabilir. Bu analiz özellikle aile mahkemeleri ve hukuk mahkemelerindeki boşanma davalarında, gece yarısı ve sabaha karşı yapılan iletişimlerin tespitinde kullanılır.
İlgili Modül: Aile ve Hukuk Mahkemeleri İletişim Analizi Boşanma davalarında geceye yakın, geceyi aşkın, ardışık ve uzun süreli iletişim örüntülerinin otomatik tespiti — Word formatında bilirkişi raporu hazır.HTS Kayıtlarının Delil Değeri
HTS kayıtları, nesnel ve teknik nitelikli oldukları için Türk yargı sisteminde güvenilir delil türlerinden sayılır. Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre, hâkim kararıyla BTK’dan usulüne uygun olarak getirilen HTS kayıtları, tek başına mahkûmiyete dayanak oluşturabilecek kadar değerli deliller olarak kabul edilir.
Ancak HTS kayıtlarının yorumlanması uzmanlık gerektirir. Adalet Bakanlığı Bilirkişilik Daire Başkanlığı, 2022 yılı düzenlemesiyle “Adli İletişim Tespiti (HTS)” alanını 58 kodlu Adli ve Kriminalistik İncelemeler bölümü altında 58.15 kod numarası ile resmi bilirkişilik uzmanlık alanları listesine eklemiştir. Bu, HTS analizinin teknik bir uzmanlık olarak kabul edildiğinin resmi göstergesidir.
Bilirkişi raporunun mahkemede kabul edilebilir olması için şu kriterler önemlidir:
- Yöntem şeffaflığı: Hangi analizlerin nasıl yapıldığı açıkça belirtilmeli
- Doğrulanabilirlik: Sonuçların ham veriden tekrar üretilebilir olması
- Tarafsızlık: Bilirkişi yorum yapmadan teknik bulguları sunmalı
- Kapsamlılık: Mahkeme ara kararındaki tüm sorulara yanıt verilmeli
- Hata payı tanımlama: Verinin sınırlamaları açıkça belirtilmeli
HTS Analizinde Yazılım Kullanımı
Bir HTS dosyasında binlerce, hatta on binlerce kayıt bulunabilir. Bu hacimde veriyi elle Excel formülleriyle veya gözle taramak mümkün değildir — hem zaman açısından, hem de hata riski açısından. Bu yüzden HTS analizi yapan bilirkişiler ve hukuk profesyonelleri özel yazılımlar kullanır.
Modern bir HTS analiz yazılımının yapması beklenen temel işlevler:
- BTK formatındaki Excel dosyalarını otomatik tanıma ve içe aktarma
- Birliktelik, olay yeri, IMEI, ortak iletişim analizlerini otomatik yürütme
- Sonuçları haritada (Leaflet, OpenStreetMap) ve grafikte görselleştirme
- Mahkemeye sunulacak Word ve Excel raporu üretme
- Çoklu abone karşılaştırmalarını desteklemesi
- CGNAT kayıtları ile çapraz analiz yapabilmesi
- Servis numaralarını otomatik filtreleme (112, 155, 156 gibi)
- Mükerrer kayıtları tespit etme ve ayrıştırma
analizlerim.com İletişim Analiz Sistemi (İAS), tam olarak bu ihtiyaçlardan doğmuştur. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Telif Hakları Genel Müdürlüğü tarafından 2026/17503 tescil numarasıyla resmi olarak kayıt altına alınmış olan platform; HTS analizi, CGNAT eşleştirme, aile/hukuk mahkemesi iletişim analizi ve ses kaydı transkripsiyonunu tek bir hesap üzerinden sunar.
HTS analizi dışında, bilirkişi raporlarınızda kullanmak üzere ses ve video kayıtlarını metne dönüştürme ihtiyacınız varsa şu modülümüze de göz atabilirsiniz:
İlgili Modül: Ses ve Video Dosyalarınızı Metne Çevirme Mahkeme ve savcılık dosyalarındaki ses ve video kayıtlarını saatler değil dakikalar içinde profesyonel metne dönüştürün — Türkçeye özel eğitilmiş motor, konuşmacı ayırma desteği ve Word çıktısı.HTS Analizinizi Profesyonel Yapın
Hediye kontörle analizlerim.com’i deneyin. Aboneliksiz, taahhütsüz başlayın. T.C. Kültür Bakanlığı tarafından tescilli yazılım.
Ücretsiz Hesap Aç →Sonuç ve Öneriler
HTS kayıtları, ceza ve hukuk yargılamalarında giderek daha fazla başvurulan, teknik nitelikli ve değerli delil türleridir. Doğru yöntemlerle analiz edildiğinde, olayların aydınlatılmasında kritik bilgiler ortaya çıkarabilir. Ancak bu kayıtların yorumlanması hem hukuki hem de teknik bilgi gerektirir.
Bu yazıda HTS kayıtlarının ne olduğunu, hangi bilgileri içerdiğini, nasıl elde edildiğini ve nasıl analiz edildiğini ele aldık. Bilirkişiler, avukatlar, hâkim ve savcılar ile adli bilişim uzmanları için HTS kayıtları artık vazgeçilmez bir veri kaynağıdır.
Sonraki yazılarımızda baz istasyonu analizi, birliktelik tespiti, olay yeri analizi ve CGNAT çapraz karşılaştırma gibi spesifik HTS analiz yöntemlerini detaylıca inceleyeceğiz.
Bu yazı, analizlerim.com editör ekibi tarafından hazırlanmıştır. İçerik, bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Spesifik bir hukuki sorunla ilgili olarak avukatınıza danışmanız önerilir. Son güncelleme: 6 Mayıs 2026.