Çağrı Süreleri ve Görüşme Sıklığı Analizi: Ne Anlatır?

İki numara arasındaki ilişkinin gerçek yoğunluğu, çoğu zaman görüşme içeriğinde değil, görüşmelerin ne sıklıkla, hangi saatlerde ve ne kadar sürdüğünde gizlidir. Görüşme sıklığı analizi, ham HTS kayıtlarını anlamlı bir davranış örüntüsüne dönüştürerek soruşturma ve davalarda kritik bağlamı ortaya koyar.

Çağrı süresi ve sıklık neden önemli?

HTS (Historical Traffic Search) kayıtları, bir telefon hattının kiminle, ne zaman ve ne kadar süreyle görüştüğünü gösteren operatör verisidir. Bu kayıtlarda görüşmenin içeriği yer almaz; ancak çağrının başlangıç saati, süresi (saniye cinsinden) ve yön bilgisi bulunur. Tek başına anlamsız görünen bu satırlar, bir araya getirildiğinde ilişkilerin niteliği hakkında güçlü ipuçları verir.

Bir bilirkişi veya analist için temel soru şudur: Bu iki numara arasındaki temas tesadüfi mi, yoksa süreklilik arz eden bir ilişki mi? Bu sorunun cevabı, çoğu zaman görüşmelerin frekansında ve süresinde saklıdır.

Görüşme sıklığı analizi: ilişki yoğunluğunu okumak

Görüşme sıklığı analizi, iki taraf arasındaki temasın bir zaman dilimine yayılmış frekansını inceleyerek ilişkinin yoğunluğunu nicel olarak ortaya koyma çalışmasıdır. Aylık iki-üç temasla, günde onlarca temas çok farklı ilişki modellerine işaret eder. Burada amaç, ham sayıları görsel ve istatistiksel bir örüntüye çevirmektir.

Sıklık örüntüleri genellikle birkaç tipik biçimde karşımıza çıkar:

• Düzenli ve yüksek frekans: Neredeyse her gün, düzenli aralıklarla temas. Yakın bir ilişkiye (aile, çok yakın arkadaş, ortak iş) işaret edebilir.
• Düşük ama istikrarlı frekans: Seyrek ama belirli ritimle tekrar eden temas. Resmî veya mesafeli bir bağ olabilir.
• Kümelenmiş (yoğunlaşan) frekans: Belirli tarihlerde toplanmış, öncesinde ve sonrasında olmayan yoğun temas. Bir olaya bağlı geçici ilişkiye işaret edebilir.
• Tek yönlü ağırlıklı: Aramaların büyük kısmının hep aynı taraftan gelmesi. İlişkide asimetri olduğunu düşündürebilir.

Çağrı süreleri ne anlatır?

Süre, sıklığı tamamlayan ikinci boyuttur. Aynı frekansa sahip iki ilişki, ortalama görüşme süresi bakımından tamamen farklı tablolar çizebilir. Birkaç saniyelik çok sayıda çağrı ile, on dakikalık birkaç çağrı çok farklı davranışları yansıtır.

Burada dikkat edilmesi gereken bir nokta vardır: çok kısa süreli çağrılar her zaman “şifreli sinyal” anlamına gelmez. Cevapsız çağrı, telesekretere düşme, yanlış arama veya kısa bir teyit konuşması da aynı kısa süreyi üretebilir. Bu yüzden süre bulguları, çağrı yönü ve cevap durumu gibi diğer alanlarla birlikte okunmalıdır.

Zaman dilimi analizi: gece mi gündüz mü?

Görüşmelerin gün içindeki dağılımı, ilişkinin türüne dair en açıklayıcı katmanlardan biridir. Aynı kişiyle gündüz mesai saatlerinde mi yoksa gece geç saatlerde mi görüşüldüğü, bağın niteliğini önemli ölçüde değiştirir.

• Mesai saatleri (09–18): İş, ticaret veya resmî ilişki ağırlıklı temas eğilimi.
• Akşam (18–23): Kişisel ve sosyal ilişkilerin yoğunlaştığı dilim.
• Gece geç saat (00–05): Çok yakın kişisel ilişkiler ya da olağandışı, dikkat çekici temas örüntüleri bu dilimde belirginleşir.
• Hafta sonu dağılımı: İş ilişkilerinde düşerken, kişisel ilişkilerde genelde korunur.

Zaman dilimi analizi, görüşme sıklığı analizini bir adım ileri taşır: sadece “ne kadar sık” değil, “ne zaman” sorusunu da yanıtlar. Örneğin yoğun gece teması, bir ilişkinin resmî/ticari değil kişisel olabileceğine dair güçlü bir bağlam sağlar.

Ani değişimlerin anlamı

Örüntü analizinde en değerli bulgulardan biri, alışılmış davranıştaki ani kırılmalardır. Süreklilik kadar, sürekliliğin bozulduğu an da anlam taşır. Bir zaman çizelgesi üzerinde bu kırılmalar genellikle şu biçimlerde görülür:

• Ani artış: Belirli bir tarihten itibaren temas frekansının fırlaması. Bir olay, kriz veya yeni başlayan bir koordinasyona işaret edebilir.
• Ani kesilme: Düzenli iletişimin belirli bir tarihte tamamen durması. İlişkinin sona ermesi, hat değişikliği veya iletişimin başka kanala taşınması olabilir.
• Süre değişimi: Uzun görüşmelerin aniden çok kısalması ya da tersi. İletişim biçiminin değiştiğini düşündürebilir.
• Saat kayması: Görüşmelerin gündüzden geceye veya tam tersine kayması. İlişkinin niteliğinde dönüşüme işaret edebilir.

Bu kırılmaların bir olay tarihiyle (örneğin bir suç tarihi, bir sözleşme tarihi, bir ayrılık) çakışıp çakışmadığı, analizin en güçlü çıkarım üretebildiği noktadır. Ancak burada da temkin esastır: değişimin sebebi her zaman görünür olmayabilir; hat değiştirme, mesajlaşma uygulamalarına geçiş gibi masum açıklamalar da aynı tabloyu üretebilir.

Doğru çıkarım için dikkat edilecekler

Çağrı süresi ve sıklık örüntüleri güçlü bir araçtır; ancak yanlış kullanıldığında yanıltıcı sonuçlara da götürebilir. Sağlıklı bir görüşme sıklığı analizi için birkaç temel ilke önemlidir:

1. Bağlamdan kopuk yorum yapmayın. Frekans ve süre, ilişkinin varlığını gösterir; niteliğini tek başına ispatlamaz.
2. Veri eksikliğini hesaba katın. HTS kayıtları yalnızca operatör şebekesi üzerinden geçen aramaları ve SMS’leri içerir; uygulama üzerinden yapılan görüşmeler bu kayıtlarda görünmeyebilir.
3. Tek yönlü değil, karşılıklı bakın. İlişkiyi anlamak için her iki tarafın da kayıtlarını birlikte değerlendirmek daha tutarlı sonuç verir.
4. İstatistiği görselleştirin. Ham satırlar yerine zaman çizelgesi, frekans grafiği ve saat dağılımı, örüntüleri çok daha güvenilir ortaya koyar.
5. Alternatif açıklamaları test edin. Her örüntü için “başka ne anlama gelebilir?” sorusunu sormak, hatalı çıkarımı engeller.

Türkiye’de iletişim kayıtlarının soruşturma ve davalarda kullanımı CMK çerçevesinde yürür; bu kayıtlara erişim ve değerlendirme, yetkili merciler ve atanmış bilirkişiler eliyle, KVKK’nın kişisel veri ilkeleri gözetilerek yapılır. Örüntü analizinin amacı, bu sürece teknik ve nesnel bir bakış katmaktır; nihai hukuki değerlendirme her zaman yetkili mercilere aittir.

Sıkça sorulan sorular

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Somut olaylarda iletişim kayıtlarının değerlendirilmesi, yetkili bilirkişi ve uzmanlarca yapılmalıdır.